Zeist,
17
november
2026
|
10:20
Europe/Amsterdam

Vanaf 2027 meer ruimte voor een mantelzorgwoning in de tuin: een belangrijke stap voor ouderen én de zorg

Vanaf 2027 komen er in Nederland naar verwachting meer mogelijkheden om zonder vergunning een mantelzorgwoning in de achtertuin te plaatsen. Dat kan het voor families veel eenvoudiger maken om dicht bij elkaar te wonen en naar elkaar om te kijken. En dat is hard nodig: Nederland stevent af op 1,8 miljoen alleenstaande senioren, terwijl tegelijkertijd de druk op de ouderenzorg toeneemt. Levensloopbestendige woonvormen zoals mantelzorgwoningen kunnen ouderen helpen langer zelfstandig te blijven wonen, met familie of andere naasten letterlijk in de buurt. Daarmee kunnen ze ook bijdragen aan het verlichten van de druk op de professionele zorg. 

Jeroen Kemperman, verantwoordelijk voor business development en strategie bij Achmea-dochter Zilveren Kruis, pleit daar al langer voor. “In 2022 hebben we als Achmea levensloopbestendig wonen nadrukkelijk op de agenda gezet en sindsdien blijven we met onderzoek en gesprekken met de politiek aandacht vragen voor levensloopbestendig wonen. Ook specifiek op het gebied van deze mantelzorgwoningen in de tuin.” 

Dichtbij, maar toch zelfstandig 
Volgens Kemperman zit de kracht van een mantelzorgwoning vooral in de combinatie van zelfstandigheid en nabijheid. Ouders en kinderen kunnen op hetzelfde perceel wonen, maar behouden ieder hun eigen voordeur, privacy en dagelijks leven. Dat kan juist belangrijk worden zodra ouderen kwetsbaarder worden. “Je kunt mensen op latere leeftijd niet zomaar aan een nieuwe partner helpen, maar je kunt er wel voor zorgen dat familieleden dichtbij elkaar kunnen wonen en daarmee onderlinge zorg logisch integreren in hun dagelijks leven.” 

Voor Kemperman is dat geen abstract beleidsvraagstuk. Zijn schoonmoeder werd fysiek kwetsbaarder en zijn schoonvader had beginnende dementie. Zolang zij samen waren, vulden ze elkaar aan. Na het plotselinge overlijden van zijn schoonmoeder veranderde de situatie onmiddellijk. "Er moest meteen elke avond iemand bij mijn schoonvader overnachten. Alleen wonen met dementie in een traditioneel huis, in een wijk zonder toezicht, levert gewoon gevaarlijke situaties op." 

Zijn ervaring laat zien dat levensloopbestendig wonen om meer gaat dan een aangepaste woning. Minstens zo belangrijk zijn de mensen in de directe omgeving. “Natuurlijk telt mee of een rolstoel door de deur past, maar het gaat vooral om de mensen om je heen. Ziet iemand ’s ochtends of de gordijnen wel opengaan? Klopt er even iemand op het raam als je de deur niet uitgaat? Onderlinge aandacht en verbinding zorgt ervoor dat het veilig, leuk en gezellig blijft.” 

Achmea vraagt hier al langer aandacht voor 
De landelijke regelgeving die vanaf 2027 wordt verwacht, sluit aan bij het pleidooi dat Achmea in 2022 lanceerde. Een belangrijke belemmering was tot nu toe dat regels per gemeente verschilden. Daardoor kon het plaatsen van een mantelzorgwoning op de ene plek relatief eenvoudig zijn en elders vastlopen op lokale regels of vergunningprocedures. Uit onderzoek in samenwerking met Achmea Real Estate blijkt bovendien dat er potentie is voor mantelzorgwoningen op particuliere erven. In eerder onderzoek stond bijna 20 procent van de ondervraagden positief tegenover zo’n woonvorm. Lees meer over het onderzoek van Achmea.

Dat betekent niet dat mantelzorgwoningen in één keer het tekort aan woningen en zorgprofessionals oplossen. Wel kunnen ze een extra mogelijkheid bieden om ouderen langer zelfstandig in hun vertrouwde omgeving te laten wonen, terwijl familie en naasten gemakkelijker ondersteuning kunnen bieden. Voor Jeroen Kemperman raakt dat aan de kern van de discussie over wonen en zorg: “Ik heb veel liever dat het dagelijks samenleven de zorg overneemt, dan dat de formele zorg het dagelijks leven moet overnemen.” 

Lees meer over de mogelijkheden voor woonvormen voor ouderen.