Achmea - Nieuws & Opinie

Deltacommissaris Glas over klimaatverandering: “Op rampen moet je niet wachten”

Wed, 26 Aug 2020 10:30:00 +0200

Nederland moet nog veel doen om zich te wapenen tegen het veranderende klimaat. Dat zegt Deltacommissaris Peter Glas in een reactie op de Klimaatadaptatiemonitor van Achmea. Daaruit blijkt dat veel mensen hun woningen nog niet aanpassen tegen overlast door water, hitte en droogte. Glas kijkt ver vooruit; hij wil dat in 2050 elk openbaar gebouw en elk bedrijfsgebouw een klimaatplan heeft. “Op rampen en ellende wil je niet wachten, daarop moet je anticiperen.”

Door klimaatverandering stijgt niet alleen de zeespiegel, maar krijgen we op meer manieren last van wateroverlast – of juist periodes van enorme droogte en hitte. Kunnen we hier nog blijven wonen? Dat is de vraag waarmee de tweede deltacommissie zich al in 2007 door het kabinet geconfronteerd zag. En dat is nogal een vraag. Gelukkig was in 2008 het antwoord ja – mits we ons op alle schaalniveaus en langdurig inspannen om ons land, onze delta, adaptief in te richten. Sinds 2010 is het de opdracht van de Deltacommissaris om hier jaarlijks voorstellen voor te doen.

Als Deltacommissaris is Peter Glas de persoon die Rijk en regio met elkaar verbindt. Wettelijk gezien kan hij onafhankelijk opereren. Hij is verantwoordelijk voor het opstellen van het deltaprogramma, waarin de grote waterplannen voor Nederland elke derde dinsdag van september met het koffertje meegaan naar de Tweede Kamer. En met een budget van zo’n 18 miljard voor de komende veertien jaar gaat dat om veel projecten, overal in het land, op het gebied van waterveiligheid, waterbeschikbaarheid en vanaf 2021 ook wateroverlast.

“Alles moet in elkaar haken”

Ja, we kunnen in Nederland blijven wonen. Maar er moeten wel behoorlijke stappen gemaakt worden om ons goed aan te passen aan het veranderende klimaat. Als Deltacommissaris hangt Glas min of meer boven en tussen alle organisaties die zich bezighouden met waterbeleid – waterschappen, gemeenten, het Rijk. “Alles moet in elkaar haken. Wij doen dat met het Deltaplan op alle schaalniveaus: van de grote deltawerken en kustverdediging tot bij wijze van spreken putdeksels die de lucht in springen.” Hij kijkt daarbij ver vooruit. Niet alleen naar investeringen voor de komende 6 jaar, maar ook richting 2050 en 2100.

“Grofweg elke dertig jaar wordt alles in Nederland een keer beetgepakt”, zegt Glas. “Of je nou iets nieuws bouwt, iets sloopt of iets renoveert. Op rampen en ellende wil je niet wachten, daarop moet je anticiperen.”

Een klimaatplan voor elk gebouw in 2050

Met zijn plannen wil Glas ervoor zorgen dat in 2050 het liefst voor elk gebouw in Nederland is nagedacht over klimaatadaptatie. Maar in ieder geval voor elk openbaar gebouw en elk bedrijfsgebouw en voor de vitale en kwetsbare infrastructuur van wegen, transport en nutsvoorzieningen. “2050 is een mooi punt om naartoe te werken, omdat dat 30 jaar in de toekomst ligt en je dan in principe alles een keer hebt meegenomen.”

Maar volgens Glas moet er breder gekeken worden dan alleen naar de individuele gebouwen en infra. “We moeten in de hele stedenbouw waterbestendigheid meenemen.” En daarbij moet je denken aan alle vormen van extreem weer. “Schepen die niet kunnen varen met laagwater, woonwijken die onderlopen na hoosbuien. Dan is het drie maanden gortdroog, en dan staat ook bij de Deltacommissaris het water aan de plinten – ik heb zelf iemand moeten bellen om de loodslabben op het dak op orde te brengen.”

Extreem weer wordt nog extremer

We moeten ons allemaal realiseren dat de extremen nóg extremer gaan worden, vindt Glas. “Wereldwijd zie je dat ook overal. In Japan viel er laatst in zes uur tijd 46 centimeter water uit de lucht. Daar is natuurlijk niets tegen bestand.” En hoewel overstromingen of juist extreme droogte vreselijk zijn, dragen ze wel bij aan het bevorderen van het bewustzijn.

Maar natuurlijk zijn er ook andere, minder drastische manieren om dat bewustzijn te vergroten. “Op ruimtelijkeadaptatie.nl proberen we op een laagdrempelige manier aan mensen te laten zien wat ze zelf kunnen doen en waar we in de toekomst mee te maken krijgen. Sommige voorstellen hebben aansprekende namen zoals ‘sponzen laten groeien’, en ‘doe-het-zelf-deltawerkjes’. Inmiddels zijn er ook veel bedrijven die kunnen helpen bij allerlei projecten. Het lijkt soms maar klein, maar alles bij elkaar vorm je toch weer een heel nieuw deltawerk.”

Klimaatbestendig, ik weet wel wat dat is…

Wed, 20 Nov 2019 07:00:00 +0100

Een klimaatbestendig huis is niet per definitie energiezuinig. Wat is het dan wel? Voor veel Nederlanders is dat onduidelijk, bleek onlangs uit de Klimaatadaptatiemonitor van Achmea. “Je moet je lezers duidelijk maken hoe het betrekking heeft op hun situatie”, zegt Mascha van Zwieten van communicatiebureau Loo van Eck in een reactie. “What’s in it for you?”

Als iemand vraagt wat ‘klimaatbestendigheid’ is, hebben we er allemaal wel een antwoord op. Klimaatbestendig passen we in het rijtje duurzaam, energiezuinig, klimaatneutraal. Het is een begrip in de categorie: hier zou ik iets mee moeten, maar moet dat ook nu? Kan het ook morgen? Hoe motiveer je mensen om hun huis klimaatbestendiger te maken, als ze niet eens begrijpen wat dat begrip inhoudt?

Klimaatbestendig wil zeggen: hoe goed is iets - meestal een huis - beschermd tegen de effecten van klimaatverandering. Een klimaatbestendig huis is goed bestand tegen extreme hitte in de zomer, of langdurige en hevige regen. Maar een klimaatbestendig huis is niet per definitie duurzaam of energiezuinig. Als je een airco ophangt, kan je huis beter beschermd zijn tegen de hitte, maar dat kost wel heel veel energie.

Duidelijke taal
Het was warm deze zomer. Overal in het nieuws verschenen verhalen over nieuwbouwwoningen die te warm werden, en dat de bewoners die hitte maar niet goed kwijt konden raken. Toch blijkt uit de Klimaatadaptatiemonitor van Achmea dat veel Nederlanders zich nog niet echt bewust zijn van de noodzaak om ook hun woning te gaan wapenen tegen de effecten van klimaatverandering. Zouden die verwarrende begrippen daarbij een rol kunnen spelen?

In oktober kondigde staatssecretaris Raymond Knops van Binnenlandse Zaken aan dat het afgelopen moet zijn met de wollige taal van ambtenaren. Knops wil drie miljoen euro inzetten en in totaal zo’n 100 taalcoaches op pad sturen om medewerkers van de overheid te leren hoe ze beter leesbare tekst kunnen produceren. En dat terwijl het heel eenvoudig klinkt: minder moeilijke woorden gebruiken, kortere zinnen schrijven. Maar in de praktijk zouden we allemaal een stuk begrijpelijker kunnen communiceren, vindt Mascha van Zwieten van communicatiebureau Loo van Eck.

Ook de leek moet het kunnen begrijpen
Van Zwieten laat toevallig zelf een huis bouwen. “Ik weet er dus al wat meer van, ben zelf ook bezig met een warmtepomp, zonnepanelen en elektrische haard. Om zo duurzaam en energiezuinig te bouwen.” En toch begreep zelfs Van Zwieten het begrip ‘klimaatbestendig’ niet direct. “Dat je als leek een professional moet inschakelen om regels begrijpelijk te maken: dan schiet je direct je doel voorbij. Als je wil dat een leek zich aan de regels houdt, dan moeten die regels op z’n minst duidelijk zijn.” Ze duidt hier op dit artikel dat Achmea vorige week publiceerde.

Van Zwieten en haar 68 collega’s bij Loo van Eck trainen en inspireren allerlei professionals om beter, en vooral duidelijker te communiceren. Een probleem dat ze vaak tegenkomt is dat de schrijver vooral bezig is met welke informatie hij of zij wil overbrengen, en niet met de informatiebehoeften van de lezer. “Je vraagt je lezer om jouw informatie te lezen. Eigenlijk moet je het zien als een economisch proces: je vraagt een investering van je lezer. Zorg er dan als schrijver voor dat hij daar zo min mogelijk moeite voor moet doen. Want dán is de kans het grootste dat jouw boodschap hem bereikt.”

Zó komt je boodschap over
Volgens Van Zwieten zijn er drie belangrijke factoren om rekening mee te houden als je een boodschap helder wil overbrengen. Op de eerste plaats: het kennisniveau van de lezer. “Hoe veel voorkennis heeft iemand? Rondom klimaatbestendig wonen weet ík al redelijk veel, omdat ik momenteel zelf een huis aan het bouwen ben. Maar de gemiddelde Nederlander heeft zich waarschijnlijk nog niet verdiept in dit onderwerp. Is jouw lezer de gemiddelde Nederlander? Realiseer je dan dat je iets meer basisinformatie moet geven.”

Ook het interesseniveau van de lezer is een belangrijke factor om rekening mee te houden. Van Zwieten: “Als ik net een nieuwbouwwoning heb gekocht die alle klimaatbestendige eisen voldoet, dan zal een tekst over het motiveren om aan deze eisen te voldoen, mij niet veel interesseren. Is er een eis aangepast? Of is er met terugwerkende kracht subsidie aan te vragen? Dan interesseert het mij wel. Je moet je lezer duidelijk maken hoe dit thema betrekking heeft op zijn of haar persoonlijke situatie. Focus als schrijver op het leesmotief van je lezers (What’s in it for me?)” De antwoorden op de lezersvragen bepalen eigenlijk de inhoud van je tekst.

Tot slot is het taalniveau van de lezer ook iets om rekening mee te houden. “Veel teksten van de overheid en het bedrijfsleven zijn geschreven op taalniveau C1, soms zelfs op C2-taalniveau. Terwijl het gemiddelde taalniveau van de Nederlander B1 (lager) is. En we weten dat 70 procent van de Nederlanders teksten op taalniveau B1 begrijpt”, legt Van Zwieten het kader uit waarmee taaltrainers in heel Europa werken. Vaak wordt er onder experts of vakgenoten op vrij hoog niveau gecommuniceerd. “Dat is prima: iedereen kent het jargon, en het interesse- én kennisniveau ligt hoog.” Maar in de vertaling naar de leek wordt vaak over het hoofd gezien dat zij al die relevante begrippen niet kennen. En dat is zonde. Het is slimmer om korte zinnen te schrijven en begrijpelijke woorden te gebruiken.

Van Zwieten: “Er valt zoveel winst te behalen met heldere communicatie. Want als je lezer het niet begrijpt, voor wie schrijf je het dan?”

Lees ook: Klimaatbestendig wonen is voor meeste Nederlanders puzzel

BlueLabel, de eerste risicoscan voor regenwateroverlast

Tue, 27 Mar 2018 10:02:14 +0200

Verzekeraar Achmea, ingenieursbureau Royal HaskoningDHV en adviesbureau Nelen & Schuurmans lanceren vandaag BlueLabel, de eerste waterkwetsbaarheidsscan ter wereld die op de vierkante meter inzicht geeft in regenwateroverlast. BlueLabel is een digitale service die overheden en bedrijven in staat stelt gericht maatregelen te nemen om regenwateroverlast te voorkomen. Rotterdam is de eerste gemeente die met BlueLabel aan de slag gaat.

BlueLabel helpt gemeenten bij uitvoering Deltaprogramma

BlueLabel helpt invulling te geven aan het Deltaprogramma voor een waterrobuuste inrichting van ons land. Gemeenten zijn per 2019 verplicht een stresstest uit te voeren. BlueLabel kan hierbij helpen door eenduidig inzicht te geven waar regenwateroverlast kan voorkomen. Het toont kwetsbare plekken in een gebied, tot op gebouw en straat nauwkeurig. Dit inzicht kan direct worden gebruikt om maatregelen te treffen, waardoor de leefbaarheid wordt verbeterd.

Eerste klant van BlueLabel: Gemeente Rotterdam

Als stad in de Nederlandse delta is Rotterdam voorloper en wereldwijd toonaangevend als het gaat om watermanagement. Johan Verlinde, programmamanager van het Rotterdam Deltaplan Water: “Onze stad is kwetsbaar. Niets doen is geen optie. BlueLabel is één van de tools die we hebben om met particulieren en bedrijven te communiceren en hen actief te betrekken. Slimme, digitale oplossingen als BlueLabel helpen Rotterdam verder klimaatbestendig te worden. Daardoor wordt het aantrekkelijker om in onze stad te wonen en te werken.”

Wapenen tegen de gevolgen van klimaatverandering

BlueLabel komt voort uit de gecombineerde expertise én gezamenlijke ambitie van Achmea, Royal HaskoningDHV en Nelen & Schuurmans.

Willem van Duin, voorzitter Raad van Bestuur Achmea: “BlueLabel past uitstekend binnen onze strategie van innovatie en preventie. Wij zien dat onze klanten vaker worden getroffen door extreem weer. Wij zien het als onze maatschappelijke verantwoordelijkheid om Nederland weerbaar(der) te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering. Door de koppeling van slimme techniek en beschikbare data is BlueLabel hiervoor een prima instrument.”

Erik Oostwegel, CEO van Royal HaskoningDHV vult aan: “Als ingenieurs hebben we veel kennis van de fysieke wereld. Als we die kennis van de gebouwde omgeving combineren met neerslagdata en deze dan met onze partners en klanten verrijken met algoritmes, komen we tot nog betere inzichten en vooruitzichten. Zo ook bij BlueLabel. We zetten innovatie en digitalisering in om een duurzame impact op de leefomgeving te creëren.”

Wytze Schuurmans, directeur Nelen & Schuurmans: “Nergens ter wereld zijn de modellen zo nauwkeurig als in Nederland. Ik ben er trots op dat wij met ons instrumentaria en IT-kennis een bijdrage leveren. Samen zetten wij een nieuwe standaard neer.”