Nu werken aan oplossingen
Er moet een oplossing worden gevonden voor de groeiende vraag naar passende woningen voor ouderen. Mede gezien het groeiend te kort aan zorgpersoneel en mantelzorgers. Levensloopbestendig bouwen kan uitkomst bieden, zo blijkt uit eerdere analyses van Achmea. Jeroen Kemperman, van zorgverzekeraar Zilveren Kruis (onderdeel van Achmea): ‘De Nederlandse bevolking vergrijst in rap tempo. We hebben richting 2040 onvoldoende woningen waar mensen de juiste zorg kunnen krijgen en tot op hoge leeftijd zelfstandig kunnen wonen. Ook is er een groeiend te kort aan zorgpersoneel en mantelzorgers. Dat betekent dat we met z’n allen nu moeten nadenken over oplossingen. Het ontwikkelen van bouwplannen heeft lange doorlooptijden.’ 

Levensloopbestendig wonen nog niet breed bekend  
Meer dan de helft van de Nederlanders (54%) weet niet wat levensloopbestendig wonen precies is of wat de voordelen ervan zijn. Jeroen Kemperman: ‘Opvallend is dat er grote verschillen zijn tussen de randstad en de provincie. Zo is in Zeeland 62% van de respondenten bekend met levensloopbestendig wonen, terwijl dat in Noord-Holland slechts 32% is. Dit komt mogelijk omdat levensloopbestendig wonen in de provincie al wat langer aan de orde is.’ Twee derde van de Nederlanders geeft aan dat zij verwachten niet te hoeven verhuizen als zij ouder zijn. Een derde geeft aan dat zij hun huidige woning later willen aanpassen zodat zij hierin kunnen blijven wonen. Daan Tettero van vastgoedbelegger Syntrus Achmea: ‘Het is belangrijk dat mensen zich bewust worden van de aanstaande veranderingen en de keuzes die zij zelf kunnen maken om op een prettige manier te kunnen wonen op oudere leeftijd. Veel mensen gaan pas nadenken over verhuizen als hun zorgbehoefte toeneemt.’ 

Gelijkvloers wonen, dichtbij voorzieningen 
Als het gaat om wonen op hogere leeftijd, dan vinden de respondenten het belangrijk om in de buurt van voorzieningen te wonen, gelijkvloers en het liefst in de woonplaats waar zij al woonden. Daan Tettero: ‘Opvallend is dat een grote meerderheid (in alle gevallen meer dan 50%) ervan uitgaat dat als zij ouder zijn ook aan deze voorwaarden kan worden voldaan. Terwijl als we kijken naar de krapte op de woningmarkt en de toenemende behoefte aan zorg, is het maar de vraag of dat kan. Het is daarom belangrijk dat mensen op tijd beginnen na te denken over hun woonsituatie. Dan is er voldoende gelegenheid om een passende woning te zoeken.’  

Campagne om bewustwording te creëren 
De merken Zilveren Kruis en Syntrus Achmea ontwikkelen gezamenlijk nieuwe woonvormen met slimme aanpassingen in huis. De planning is om komende jaren 1.500 tot 2.000 levensloopbestendige woningen per jaar te realiseren. Achmea roept ook andere partijen op om te investeren in de ontwikkeling van dit type vastgoed. Daarbij wordt de samenwerking opgezocht met gemeenten en zorgverleners, zodat bij de realisatie van levensloopbestendige woningen direct rekening kan worden gehouden met de bestemmingsplannen en zorg aan huis. Op 1 november start Achmea de campagne “Gelukkig oud worden volgens Achmea”. Het doel van de campagne is om bewustzijn te creëren over het belang van geschikte woonruimte op latere leeftijd. Ook hoopt Achmea mensen aan te zetten om tijdig over een passende oplossing na te denken. 

Hoe ga je als verzekeraar om met onderwerpen als verkeersveiligheid en een veranderend klimaat? Als innovatiemanager bij Interpolis (onderdeel van Achmea) is het Ringelings taak om slimme oplossingen te bedenken en te testen die schade en ongemak voor klanten zoveel mogelijk voorkomen.

Waar moeten we aan denken als we het over slimme oplossingen hebben?
"We kijken bijvoorbeeld hoe we kopstaartbotsingen kunnen voorkomen. In Nederland rijden we heel dicht op elkaar. Door je mobiel in te zetten als een slimme sensor kun je straks detecteren of je genoeg afstand houdt. Interpolis heeft een stevige ambitie, we willen het aantal verkeersongevallen in 2020 met een kwart reduceren en vanuit die ambitie zijn we onder andere gestart met AutoModus, WegWijs VR en #ikrijvoornl. De app AutoModus stimuleert veilig gebruik van de smartphone zodat automobilisten zonder afleiding veilig thuis komen. Ook hebben we ThuisWacht ontwikkeld, dat is een slimme camera met bewegingssensoren zodat je altijd en overal je huis in de gaten kunt houden."

Waarom is het voor Interpolis belangrijk om met deze onderwerpen bezig te zijn?
"We doen de dingen die goed zijn voor de maatschappij, goed voor de klant en goed voor Interpolis. Schadevrij blijven bespaart onze klanten een hoop sores en overlast. Als we kunnen voorkomen dat schade ontstaat, hoeven we met z’n allen ook veel minder in de verzekeringspot te doen, waardoor de premies omlaag kunnen. Dat is dan ook de reden dat veel van onze slimme oplossingen hierop gericht zijn."

Is het belang van preventie de afgelopen jaren groter geworden?
"Het belang van het voorkomen van schade is er altijd al geweest. We willen de klant elke dag laten focussen op wat voor hen écht belangrijk is. We zien dat schade veelal wordt veroorzaakt door een menselijke gedragscomponent die je kunt beïnvloeden. 40 procent van de Nederlanders doet de deur niet goed op slot. Wij zoeken uit waarom dat is en proberen iets te verzinnen zodat mensen dat wél gaan doen."

Van welk van al die projecten krijg jij de meeste energie?
"Ik ben heel enthousiast over onze groene daken. We zijn erachter gekomen dat een plat dak met begroeiing twee keer zo lang meegaat, omdat het uv-licht weert. Bovendien buffert een groen dak water, waardoor er minder druk komt te liggen bij het rioleringssysteem. En het is goed voor het klimaat en de biodiversiteit. Daarnaast is groen gewoon mooier dan grijs, mensen worden er echt gelukkiger van."

Wanneer is een project zoals groene daken voor jou geslaagd?
"Het liefst willen we alle daken in Nederland groen maken. Niet alleen omdat groene daken toekomstgeschikt zijn en de schadecijfers laten dalen, maar ook voor het klimaat. Hevige regenbuien komen steeds vaker voor en ons riool is niet goed berekend op al dat stromende water. Het is dus handig als je een deel daarvan kunt opslaan op daken."

Je werkt al sinds 1998 voor Interpolis. Wat zie jij als de grootste verandering in de verzekeringswereld?
"De branche is veel opener geworden. Vroeger dacht je bij verzekeraars aan heel formele mensen met grijze pakken en stropdassen, maar Achmea is een heel open en dynamisch bedrijf waar heel veel nieuwe dingen gebeuren. We staan middenin de maatschappij, omdat wij als verzekeraar tegen dezelfde problemen oplopen als mensen in de samenleving. Als creatieve geest vind ik het super leuk om slimme oplossingen te bedenken. Ik heb de leukste baan van Nederland, zeg ik altijd."

Wat zijn belangrijke aandachtspunten die jou de komende tijd bezighouden?
"Het klimaat blijft me heel erg bezighouden. Hoe kunnen we het leuker maken om iets goeds voor het klimaat te doen? Daarnaast verwacht ik veel van domotica: elektronica in huis waarmee je routinematige dingen in huis kunt automatiseren, zodat je meer tijd over hebt voor leuke dingen. Denk aan zo’n slimme anti-inbraakcamera, maar ook slimme sloten en slimme verlichting. Nu staat het nog in de kinderschoenen, maar straks doe je met één stemcommando verwarming omlaag, de verlichting uit en de deur op slot. Ons leven wordt een stuk gemakkelijker.

En als we nóg verder kijken: in wat voor wereld denk jij dat we leven over vijf tot tien jaar?
"Ik denk dat we dan een stuk minder afhankelijk zijn van derden voor onze energievoorziening en onze voedselvoorziening. Ons huis zullen we meer en meer gaan zien als een soort productiebedrijf waar je stroom kunt opwekken en met een smart farm je eigen groenten kunt kweken. Ook denk ik dat we massaal andere energiebronnen gaan gebruiken en ons huis in verregaande mate zullen automatiseren. Ik hoop dat we dan niet alleen meer tijd over hebben voor Netflix, maar ook voor sociale contacten."

"Bij Zilveren Kruis zijn we in de hele breedte van de gezondheidszorg bezig. Je werkt in het nu, maar kijkt ook naar de toekomst", zegt Moonen. Volgens haar verplaatst de gezondheidszorg zich steeds meer naar huis. "Dat noemen wij de zorg naar huis brengen", vertelt ze. "Mensen kunnen zelf hun gezondheid monitoren en de dokter kijkt op een afstand mee."

Wat is de grootste verandering van de laatste jaren op het gebied van zorg?
"De toenemende zelfregie van patiënten. In het verleden was de gedachte: je doet wat de arts zegt. Omdat er nu zóveel informatie beschikbaar is, willen patiënten steeds vaker samen met de arts besluiten nemen."

"Zorg wordt ook steeds meer maatwerk. Wie ben je en wat past bij jou? Als mensen meer informatie over hun gezondheid hebben, kun je ervan uitgaan dat ze steeds minder snel ziek worden, omdat ze hun gedrag aanpassen op basis van de signalen van het lichaam."

In welke mate speelt digitalisering een rol in de zorg?
"De hele maatschappij digitaliseert. Je gaat niet meer naar de bank met een acceptgiro en op Schiphol sta je niet meer in de rij om in te checken. We doen alles op de smartphone. Waarom zou het in de gezondheidszorg niet net zo werken? Ik zou bijvoorbeeld als burger zelf willen kiezen tussen ziekenhuizen. Net zoals bij het kiezen van een hotel of restaurant wil ik zelf eerst online de recensies en ervaringen van andere mensen lezen."

"Er komen ook steeds meer mensen, maar er zijn steeds minder professionals beschikbaar. Digitalisering betekent ook dat we veel meer op afstand kunnen gaan doen. En dan heb ik het niet alleen over 'facetimen' en op een afstand monitoren, maar bijvoorbeeld ook dat patiënten thuis een chemotherapie of nierdialyse kunnen krijgen."

Naast digitalisering wordt er ook veel gesproken over robotisering in de zorg. Wat kan er al allemaal?
"Artificial intelligence is ook een vorm van robotisering en kan bijvoorbeeld ingezet worden door huisartsen. Een algoritme vergelijkt bijvoorbeeld de symptomen en kenmerken van een patiënt met vergelijkbare patiënten en kan zo advies geven over de beste behandeling."

"Daarnaast is het nu mogelijk om chirurgische ingrepen op afstand te doen. Een robot heeft in tegenstelling tot een mens altijd een stabiele hand. Verder zie je robotisering al veel in verpleeghuizen. Denk aan kleine gezelschapsrobots die aandacht geven aan bewoners of robots die meehelpen met de verzorging waardoor professionals ontlast worden."

Hoe denk jij dat die gedigitaliseerde en gerobotiseerde zorg eruitziet over 5 tot 10 jaar?
"Als je kijkt naar ontwikkelingen in de Verenigde Staten dan zie je dat er veel investeringen worden gedaan; bijvoorbeeld een pilletje dat je slikt en vervolgens je hele lichaam screent en repareert. Dat is bijna niet voor te stellen, maar dat gaat er wel aankomen. Ziek zijn krijgt een hele andere betekenis, want je kunt dan best veel voor zijn. Ik denk dat in de toekomst mensen zich niet meer kunnen voorstellen dat we eerst wachtten totdat we ziek waren en daarna pas behandeld werden."

"Omdat veel zorg naar huis verplaatst, zullen ziekenhuizen ook een andere vorm en bestemming moeten gaan vinden. Wachten in een wachtkamer kunnen we ons in de toekomst niet meer voorstellen. Dat is ook waar ik mij mee bezighoud bij Zilveren Kruis. Naast kijken wat de belangrijkste innovaties en trends zijn binnen de gezondheidszorg, ben ik verantwoordelijk voor het thema 'Zorg veilig thuis' bij Zilveren Kruis waarbij we een gedeelte van de zorg van instelling naar huis willen verplaatsen."

"Ik ben echt heel benieuwd hoe de robotisering in de zorg zich gaat ontwikkelen. Dat vind ik uitermate fascinerend."

Het komt steeds vaker voor: datalekken bij bedrijven waardoor persoonsgegevens op straat komen te liggen. Zo werd onlangs bekend dat de persoonlijke gegevens van maar liefst 540 miljoen Facebook-gebruikers voor een onbekende tijd onbeschermd online hebben gestaan.

Achmea moet als grootste verzekeraar van Nederland, met data van ruim 10 miljoen klanten, continu zorgen dat alle websites en apps goed beveiligd zijn om lekken zoals bij Facebook te voorkomen. "Onze medewerkers moeten weten welke mogelijkheden én bedreigingen het internet met zich meebrengt", vertelt Geurts.

Aan welke bedreigingen moeten we dan zoal denken?
"In het nieuws hoor je regelmatig over ransomware-aanvallen bij bedrijven, waarmee hackers proberen websites plat te leggen. Die willen wij voorkomen, zodat de dienstverlening aan onze klanten altijd door kan gaan."

Geurts refereert hiermee naar het WannaCry-virus. In 2017 werden onder andere Britse ziekenhuizen getroffen door deze ransomware (gijzelsoftware). Bestanden op computers werden versleuteld waardoor er geen patiënten meer opgenomen konden worden en ook geen operaties meer uitgevoerd konden worden. Volgens het Britse Ministerie van Volksgezondheid heeft deze cyberaanval meer dan 100 miljoen euro schade veroorzaakt.

Wat is er nodig om zulke cyberaanvallen in de toekomst een stap voor te zijn?
"Alle banken en verzekeraars in Nederland hebben afgesproken om samen te werken op het gebied van cyber security om ervoor te zorgen dat er snel informatie uitgewisseld kan worden bij bedreigingen en eventuele aanvallen. Ik denk dat de samenwerking in de toekomst nog hechter moet worden. Bijvoorbeeld door geautomatiseerde gegevensuitwisseling na een cyberaanval, zodat we straks nóg sneller kunnen reageren op bedreigingen. De technische infrastructuur is er grotendeels al, de vraag is hoe we die het best voor ons kunnen laten werken."

Wat komen jullie zoal tegen?
"Van hackers die het leuk vinden om te zien hoe ver ze kunnen komen tot georganiseerde cybercriminelen die op financieel gewin uit zijn. Die laatsten kijken al snel naar banken en verzekeraars, want daar gaan veel geld en persoonlijke gegevens in om. Het is aan ons om deze cybercriminelen bij de poort tegen te houden."

Kun je een voorbeeld geven? Hoe zorgen jullie er bijvoorbeeld voor dat de gegevens van miljoenen klanten veilig zijn?
"Je moet je bijvoorbeeld voorstellen dat er meerdere digitale muren om onze data heen staan. Al deze muren hebben een andere functie. Eén daarvan zorgt er bijvoorbeeld voor dat kwetsbaarheden afgeschermd zijn. Als jij een van onze websites of apps met een digitale sloophamer, zoals een cross-site scripting-aanval, binnenkomt, zien we dat meteen. Een andere muur houdt weer in de gaten waar het verkeer vandaan komt en of die herkomst wel logisch is. De meeste van onze klanten komen uit Nederland. Als er dan ineens heel veel verkeer uit het buitenland komt, is dat een afwijkend patroon en dus een indicator dat we moeten gaan kijken wat er aan de hand is."

Cyber security is dus deels voorkomen, deels reageren. Hoe is de balans tussen die twee?
"We besteden het overgrote deel van onze tijd aan de preventieve kant, denk bijvoorbeeld aan updates en patches die we uitvoeren. Vergelijk het met de preventieambtenaar van de brandweer. Die heeft het meest relevante beroep om brand te voorkomen. Daarnaast moet je natuurlijk ook een brandweerwagen klaar hebben staan die uitrukt als het toch een keer misgaat. Ik denk dat het kat-en-muisspel tussen bedrijven en cybercriminelen nog een tijdje heviger wordt, maar dat we het op termijn als normaal gaan ervaren. Neem de beveiliging van gebouwen bijvoorbeeld: vroeger vonden we dat heel bijzonder, nu kijkt niemand er meer van op."

Wat zie jij als de belangrijkste uitdaging voor de toekomst?
"Wij moeten ervoor blijven zorgen dat we onze cyberhygiëne, zoals we dat noemen, honderd procent op orde hebben. Daarnaast moeten we ons continu afvragen in welke zaken criminelen geïnteresseerd zouden kunnen zijn. Waar zit het geld? Waar zit de waarde? Als we vanuit een crimineel denkpatroon redeneren, kunnen we heel gericht beveiligingsmaatregelen nemen."