In steden als Parijs en Tel Aviv rijden mensen er al massaal op rond: de elektrische step. In Nederland is het vervoersmiddel nog niet toegestaan, maar Jair van der Reis Cohen, medeoprichter van elektrisch step-bedrijf Swheels, verwacht dat het niet lang meer duurt voordat de elektrische step ook in de Nederlandse steden verschijnt. “Uiteindelijk gaat hij er komen”, zegt hij zelfverzekerd in de videopodcast Waarmakers. Hierin biedt Achmea een podium aan mensen die hun blik op de toekomst realiteit maken. Zo werkt Van der Reis Cohen keihard aan de verwezenlijking van zijn droom: mensen op zijn stepjes in de stad zien rijden. Hij doet er alles aan om dat te bereiken. Karin Bos, directeur particulieren bij Achmea Schade & Inkomen, vindt het doorzettingsvermogen van Van der Reis Cohen inspirerend. “Dat doorzettingsvermogen hoort ook bij innovatie.” Zij doet geen uitspraken over legalisering van elektrische stepjes op Nederlandse wegen. “Maar ik denk wel dat er allerlei nieuwe vormen van vervoer op de markt gaan komen.”Achmea wil bijdragen aan dit soort ontwikkelingen. Enerzijds vanuit klantperspectief, zodat het voor consumenten mogelijk wordt om nieuwe vervoersmiddelen te gebruiken. “Zonder verzekering kunnen deze vervoersmiddelen de weg niet op”, licht Bos toe. Anderzijds stapt Achmea hierop in vanuit het besef dat de wereld duurzamer moet. 

Experimenteren en oefenen

Achmea onderzoekt hoe zij vanuit haar rol als verzekeraar en belegger de duurzame mobiliteitstrends positief kan beïnvloeden, legt Liesbeth van der Kruit, directeur MVO uit. Het stimuleren van duurzame mobiliteit vindt de verzekeraar belangrijk, omdat het bijdraagt aan de gezondheid van mensen en tegelijkertijd zorgt voor de vermindering van fossiel brandstofgebruik.

Om duurzame mobiliteit mogelijk te maken, werkt Achmea samen met innovatieve startups als Swheels, Lightyear en WeDriveSolar. Voor de verzekeraar staat de samenwerking met dit soort partijen voor iets groters dan de ontwikkeling van een verzekering voor een specifiek vervoersmiddel. “Het gaat veel meer om het ecosysteem van mobiliteit. Dat wil je veilig en duurzaam hebben en daar horen andere verzekeringsvormen bij. Daar moeten wij ook in oefenen en experimenteren, want hoe dat precies gaat werken, weten wij ook nog niet”, zegt Bos.Van der Kruit benadrukt dat zij het ondanks de risico’s belangrijk vindt om als Achmea mee te gaan in dit soort ontwikkelingen. “Je wil ook graag dingen mogelijk maken. En verzekerbaarheid speelt daarin een belangrijke rol.”

Bijdragen aan verduurzaming van de stad en de samenleving

Achmea kan de mobiliteit niet in haar eentje verduurzamen. “Dat moet je echt met anderen doen”, aldus Bos. Daarom zoekt Achmea ook op Europees niveau de samenwerking. Zo is Achmea als enige verzekeraar aangesloten bij het Europese samenwerkingsverband EIT Urban Mobility. “Daar zitten allerlei partijen in om de mobiliteitsproblemen in grote steden aan te pakken”, vertelt Bos.Door dit soort samenwerkingen doet Achmea kennis op over risico’s en kansen van nieuwe mobiliteitsvormen. Die kennis deelt zij vervolgens met anderen, bijvoorbeeld binnen het Verbond van Verzekeraars. “Als je vroegtijdig instapt, heb je data en kan je ook adviseren over preventie en andere zaken. Als je niet instapt dan kan je dat niet”, vat Bos de voordelen samen. Van der Kruit vult aan dat Achmea met haar kennis ook gemeentes en provincies kan helpen. “We weten nu al dat het druk wordt op die fietspaden. Wat natuurlijk tot onveilige situaties kan leiden. Wij hebben vaak inzicht in waar zich die onveilige situaties voordoen. Met die kennis kunnen we een gesprekspartner zijn voor gemeentes en provincies. Wij kunnen aanbevelingen doen over hoe je die verduurzaming van dat vervoer met infrastructuur kunt stimuleren én veilig kan maken.” Op die manier wil Achmea het voor gemeentes makkelijker maken om hun duurzame mobiliteitsbeleid uit te voeren. Bos en Van der Kruit hopen dat de duurzame mobiliteitstrend op een positieve manier doorzet. De impact van die trend rijkt verder dan het mobiliteitsdomein, benadrukt Van der Kruit, omdat het ook bijdraagt aan betere luchtkwaliteit in de stad en de gezondheid van mensen. “Het is dus eigenlijk meer dan mobiliteit. Het levert echt een bijdrage aan de verduurzaming van onze samenleving.”

—

Jair van der Reis Cohen
Jair van der Reis Cohen is medeoprichter van Swheels, waarmee hij elektrische steps op de Nederlandse wegen wil brengen. Al op jonge leeftijd wist hij dat hij ondernemer wilde worden. In 2015 rondde hij zijn opleiding International Business and Sales af.

Liesbeth van der Kruit
Liesbeth van der Kruit is vanaf 2010 directeur MVO bij Achmea waar ze begon als directeur communicatie. Daarvoor was zij journalist en presentator op Radio 1.

Karin Bos
Karin Bos werkt sinds 2016 als directeur particulieren bij Achmea Schade & Inkomen. Daarvoor bekleedde zij verschillende functies binnen het bedrijf, waaronder directeur proces & verandermanagement en financieel directeur bij Achmea IT.

Achmea & duurzame mobiliteit 
Als verzekeraar met een coöperatieve identiteit vindt Achmea veilige, slimme en schone mobiliteit belangrijk. Daarom gaat zij samenwerkingen aan met bedrijven en organisaties die innoveren op dit vlak. Zo draagt Achmea bij aan de transitie naar duurzame mobiliteit. Syntrus Achmea Real Estate & Finance is samen met Achmea Investment Management, Achmea Pensioenservices, Achmea Bank en Centraal Beheer Financiële Diensten onderdeel van de keten Oudedagsvoorziening binnen Achmea.

Benieuwd naar de Waarmakers videopodcastserie over duurzame mobiliteit?
Ga naar www.achmea.nl/waarmakers

Achmea committeerde zich in 2019 - samen met een aantal andere financiële instellingen - aan het Nederlandse Klimaatakkoord. In hetzelfde jaar heeft Achmea bekendgemaakt niet langer te beleggen in bedrijven die meer dan 30% van hun omzet halen uit kolen of uit de winning van olie uit teerzanden. Hiermee wil Achmea een signaal afgeven aan de grootste vervuilers dat ze actie moeten ondernemen.

Willem van Duin, voorzitter van de Raad van Bestuur van Achmea: “Achmea wil bijdragen aan een gezonde, veilige en toekomstbestendige samenleving. Daarom ben ik blij met onze goede scores in de Eerlijke Verzekeringswijzer, met name op het gebied van klimaatverandering. Als verzekeraar zien we de schade bij onze klanten door extreem weer toenemen. Met ons beleggingsbeleid willen we substantieel bijdragen aan de overgang naar een klimaatneutrale economie. In 2019 hebben we daar concrete stappen voor gezet. Het is daarom mooi om te zien dat we juist op klimaat twee punten hoger scoren dan vorig jaar.”

Aanmoediging om meer te doen

Ondanks deze mooie prestatie, zien we nog ruimte voor verdere verduurzaming van ons handelen en beleggingsbeleid. Van Duin: “We blijven hard werken om met onze beleggingen meer maatschappelijke impact te maken. Daarbij is ons engagement-programma een belangrijk instrument. Aan de hand van dit programma gaan we met bedrijven in gesprek om hen aan te sporen tot een meer verantwoorde bedrijfsvoering.“

Over de beleggingen van Achmea

Achmea is een grote verzekeraar en pensioenfondsbeheerder en daarmee een grote belegger. De middelen die we uit onze verzekeringsactiviteiten ontvangen, zoals de premies, beleggen we voor eigen rekening en risico. Daarnaast beleggen we het vermogen dat klanten – via Achmea’s eigen vermogensbeheerder Achmea Investment Management - aan ons toevertrouwen. Bijvoorbeeld het vermogen van pensioenfondsen waarvoor wij het beheer uitvoeren of het vermogen van de beleggingsrekeningen van onze klanten. Wij investeren de premies van klanten – uit onder meer verzekeringen of pensioenopbouw – en beheren zo als groep inmiddels meer dan 140 miljard euro.

Over de Eerlijke Verzekeringswijzer 

De Eerlijke Verzekeringswijzer is een samenwerkingsverband van Amnesty International, FNV, Milieudefensie, Oxfam Novib, PAX en World Animal Protection. De Eerlijke Verzekeringswijzer laat zien in welke mate verzekeraars met hun beleggingen bijdragen aan een sociaal rechtvaardige en duurzame wereld. Het wil het beleggingsbeleid van verzekeraars verduurzamen en hun investeringen en bedrijfsvoering daar op laten aansluiten. Achterliggend doel is dat de verzekeraars hun (financiële) invloed aanwenden om de bedrijven waarin ze beleggen te laten bijdragen aan een duurzame en sociaal rechtvaardige wereld.

Beiden zien het gebeuren: over enkele jaren – vijf, misschien tien – is de term ‘maatschappelijk verantwoord beleggen’ een pleonasme. Angélique Laskewitz, directeur van de Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO), kijkt ernaar uit: “Het is precies waar we naar streven, onszelf overbodig maken.” Gregor Smeets, directeur Balansmanagement van Achmea: “Onze klanten willen het zo, wij willen het zo. Beleggen op basis van alleen financiële criteria wordt domweg niet meer geaccepteerd door onze achterban.”

Laskewitz en Smeets praten over de trends op het gebied van maatschappelijk verantwoord beleggen (mvb), ook wel aangeduid als ESG-beleggen, gericht op de factoren Environment, Social en Governance. Met stip op één, zo geven ze aan, staat de ontwikkeling dat verschillen in rendement tussen ‘ouderwets’ beleggen en duurzaam beleggen verdwenen zijn. “Voor zover daar al sprake van was”, merkt Laskewitz op. In ieder geval zijn de onderzoeken van de laatste jaren naar het rendement van mvb eensluidend: beleggen volgens criteria die mens en milieu centraal stellen, levert financieel minstens zo veel op als beleggen volgens strikt financiële criteria. Onder meer recente onderzoeken van Morningstar, Deutsche Asset & Wealth Management en – last but not least – Harvard komen tot dergelijke conclusies.

Het is een misverstand dat verantwoord beleggen minder rendement oplevert?

Smeets: “De veronderstelling dat de rendementen lager waren, was ingesleten. Als je gaat uitsluiten, verklein je het universum waarbinnen je kunt kiezen en kun je minder diversifiëren. Minder diversificatie betekent volgens de economische theorie minder rendement. Maar dat effect wordt nu niet meer aangetoond. Bedrijven die in allerlei opzichten ‘gezond’ opereren, presteren financieel minstens zo goed.”

Laskewitz: “De logica daarvan is ook niet zo moeilijk in te zien. Bedrijven die rekening houden met de ESGfactoren zijn beter voorbereid op de uitdagingen en risico’s van onze tijd. Maatschappelijk verantwoord beleggen gaat dus niet ten koste van het rendement. Voor zover dat misverstand nog bestaat, moet het de wereld uit.”

Neemt duurzaam beleggen toe in omvang?

Laskewitz: “Dat klopt. De afgelopen twee jaar nam het wereldwijd met 34 procent toe tot meer dan 30 biljoen dollar. Regionaal zijn er wel verschillen: in Europa wordt bijna de helft van alle professioneel gemanagede investeringen maatschappelijk verantwoord belegd, in de Verenigde Staten is dat ongeveer een kwart. Maar daar groeit mvb wel sterk. Japan is in dit veld een nieuwkomer. Daar heeft men de laatste twee jaar grote sprongen gemaakt, zodat de teller daar nu op 18 procent staat van het totaal.”

Laskewitz: “Nederland neemt binnen Europa een mooie positie in, maar omdat de grote beleggers in Nederland veel verschillende strategieën voeren en diverse instrumenten gebruiken, is het lastig een algemene rangschikking te geven. In de strategie best-in-class-investeringen komen we bijvoorbeeld na Frankrijk op de tweede plaats, als het om engagement gaat, staan we na het Verenigd Koninkrijk en Zweden op een derde plaats. Prima dus, maar toch zou ik nog wel wat meer groei willen zien bij Nederlandse beleggers.”

Wat is de rol van Achmea hierin?

Smeets: “Wij leveren natuurlijk graag onze bijdrage. Met het Group Investment Office van Achmea beheren we grosso modo € 40 miljard aan beleggingen; dat is het geld van de polishouders van onze verzekeringsmaatschappijen van Achmea. Ongeveer tien jaar geleden begonnen we met maatschappelijk verantwoord beleggen, maar de laatste jaren is de aandacht daarvoor sterk toegenomen. Mede omdat onze achterban dat wil. Op grond van vijf pijlers hebben we nu een aanpak geformuleerd die we toepassen op onze totale portefeuille. Het gaat dus niet om een apart deel van onze beleggingen, maar om ál onze beleggingen. In omvang kunnen we niet meer doen dan we al doen.”

Kwalitatief wel?

Smeets: “Dat is het doel. Hier komt veel werk bij kijken en daarom geldt ten aanzien van elk van die vijf pijlers dat we stap voor stap te werk gaan. Ons uitsluitingsbeleid bijvoorbeeld kunnen we niet in één keer bepalen en uitvoeren. Wat betreft fossiele brandstoffen sloten we de winning van teerzandolie en de kolenproductie uit. Dat gaat om alle bedrijven die meer dan 30 procent van hun omzet halen uit die activiteiten. Maar hoe we nu verder gaan, dat gaan we de komende periode bepalen. Je kunt niet voorspellen hoe de energietransitie zal verlopen, dus is het ondoenlijk om voor zo’n hele sector vooraf je beleid uit te stippelen.”

Laskewitz: “Voor een deel is het inderdaad wachten op ontwikkelingen. Maar intussen kun je wel als belegger je invloed doen gelden. Dat is een van de redenen dat uitsluiting niet altijd het beste instrument is. Engagement is ook een heel krachtig instrument. Dat neemt intussen sterk toe – veel grote beleggers bemoeien zich steeds intensiever met het ESG-beleid van ondernemingen – en wij merken dat bedrijven de druk voelen. Dat juichen we natuurlijk toe.”

Wat vindt de VBDO van de manier waarop Achmea engagement aanpakt?

Laskewitz: “Onder Nederlandse verzekeraars is Achmea een van de koplopers, zo blijkt uit de verzekeraarsbenchmark die we jaarlijks opstellen, en men verbetert zich voortdurend. De integratie van ESG-factoren in het beleggingsbeleid wordt steeds completer. We zien wel dat Achmea van oudsher vooral focust op de sociale aspecten van mvb-beleid. Milieuthema’s krijgen wat minder aandacht.” Lachend: “Er is altijd ruimte voor verbetering.”

Smeets: “We hebben juist nog Klimaat benoemd als een focusthema voor de komende jaren. Verder zoeken we naar mogelijkheden om meer en beter te kunnen meten. Als het om milieuthema’s gaat, is de uitstoot van CO2 bijvoorbeeld een van de weinige harde maatstaven waarop je kunt sturen. Op sociaal gebied is het ook heel lastig: hoe meet je bijvoorbeeld arbeidsomstandigheden op zo’n manier dat je bedrijven echt met elkaar kunt vergelijken?”

Dit type vragen – en ook die rond definitiekwesties en rapportagesystemen – worden intussen op Europese schaal aangepakt, in de EU High Level Expert Group on Sustainable Finance. Is dat van belang?

Laskewitz: “Het is prachtig dat deze onderwerpen nu bij de Europese Unie op tafel liggen. Internationaal overeenstemming krijgen over het hele kader rondom maatschappelijk verantwoord beleggen is van groot belang.” Dat is wel een zaak van de lange adem, geeft ze daarbij aan. “Binnen Europa lopen de belangen natuurlijk niet allemaal parallel.”

Smeets: “Het gaat om zo’n ingrijpend veranderingsproces, dat is niet alleen te sturen door regelgeving en toezichthouders. Ik verwacht dat vooral door consumentengedrag ESG-factoren op een gegeven moment door de markt worden verwerkt. Bedrijven die hun zaakjes niet keurig voor elkaar hebben, krijgen het dan financieel moeilijk.”

Jullie werken intussen hard door om de gehele portefeuille maatschappelijk verantwoord te maken?

Laskewitz: “Honderd procent integratie is het doel. Deze aspecten moeten deel gaan uitmaken van de grote rapportagesystemen, net zo vanzelfsprekend worden als ‘debiteuren’ of ‘nettowinst’. Inclusief een accountantsverklaring over al die gegevens. Toekomstmuziek? Op dit moment wel, maar het gaat gebeuren.”

Smeets: “Het is ook wat wij willen. Achmea heeft 10 miljoen klanten en wij vragen geregeld aan onze stakeholders wat de prioriteiten zijn rond beleggen die zij belangrijk vinden. Maatschappelijk verantwoord beleggen staat met stip op één. Duidelijker kan niet.”

We geven ze drie jaar de tijd om vooraf bepaalde verbeterdoelstellingen te behalen. Indien dat niet lukt sluit Achmea het bedrijf alsnog uit.

In 2016 hebben wij gesprekken met maar liefst vijf ondernemingen op die manier succesvol afgesloten. Namelijk met Foxconn, Toshiba, Rio Tinto, Anglo American en McDonalds.

Hoe dat in de praktijk gaat vertel ik graag aan de hand van het verloop van de gesprekken met één van die ondernemingen: Foxconn, producent van ondermeer de iPhones van Apple.

Foxconn International Holdings is een dochter van Hon Hai Industry Company Ltd, 's werelds grootste electronica fabricagebedrijf op contractbasis. Het bedrijf heeft zijn hoofdkantoor in New Taipei City, Taiwan. De omzet bedroeg in 2015 $136 mrd, met een nettowinst van $4,5 mrd. Foconn had toen rond 1 miljoen werknemers in dienst.

Zeer slechte werkomstandigheden

Foxconn maakt zich schuldig aan ernstige schendingen van de UN Global Compact (UNGC) Principes op het gebied van arbeidsstandaarden. De misstanden variëren van gedwongen arbeid, kinderarbeid tot vele zelfmoorden of pogingen daartoe, door werknemers.

Het gaat om schendingen van

• Principe 3: Bedrijven moeten vakbondsvrijheid en het recht op vrije onderhandelingen door vakbonden steunen
• Principe 4: Uitbanning van iedere vorm van verplichte en gedwongen arbeid
• Principe 5: Effectieve afschaffing van kinderarbeid

Wat wil Achmea met een dialoog met Foxconn minimaal bereiken?

Om te voorkómen dat we onze beleggingen terugtrekken uit het bedrijf, stellen wij maar liefst acht doelstellingen vast:

1. Foxconn moet aantonen dat zij niet langer Principes 3, 4 en 5 van de UNGC schendt.
2. Foxconn dient een beleid te ontwikkelen dat voortaan schendingen van deze Principes voorkomt.
3. Het beleid moet effectief worden ingevoerd en het bedrijf moet de daarvoor benodigde systemen ontwikkelen.
4. Wij vinden het belangrijk dat Foxconn transparant is over de wijze waarop het zijn beleid heeft ingevoerd.
5. Wij vinden dat Foxconn controle van de invoering van het gekozen beleid door een extern onafhankelijke partij moet toestaan.
6. Wij vinden dat Foxconn de resultaten van de externe audit op haar website moet publiceren.
7. De onderneming moet een dialoog met stakeholders beginnen over de UNGC schendingen.
8. Over de geboekte voortgang met de stakeholderdialoog moet naar buiten toe worden gerapporteerd.

We zijn tevreden als de eerste en vier van de overige doelstellingen binnen drie jaar zijn behaald.

Arbeidsomstandigheden verbeteren en vakbonden worden erkend

Al snel, in het begin van het traject, blijkt dat gedwongen arbeid en het maken van excessieve overuren op de meeste productielokaties niet meer voorkomen. Reden om doelstelling 1, wat betreft opheffing van schendingen, te vervangen door 'boeken van positieve voortgang'.

Uit een gesprek met het bedrijf blijkt dat ze de oprichting van vakbonden hebben ondersteund.

Tijdens een aandeelhoudersdialoog met het bedrijf blijkt dat het maandelijkse aantal overwerkuren van 80 naar 60 is gedaald. Verdere vermindering blijkt volgens Hon Hai op verzet van de werknemers te stuiten, omdat ze anders hun gezinnen niet goed kunnen onderhouden.

Foxconn geeft aan dat het veel heeft geïnvesteerd in maatregelen om de rechtsbescherming van werknemers te waarborgen. Zo zijn een hotline, een speciaal e-mailaccount en een website in het leven geroepen.

Doelstellingen 1, 2 en 3 zijn met deze ontwikkelingen gerealiseerd.

Foxconn is open over de invoering van het nieuwe beleid

Aan het eind van het engagementtraject stellen we vast dat de onderhandelingen over vrije vakbondsvorming en vrije vakbondsleiderverkiezingen succesvol zijn afgerond. Foxconn rapporteert gedetailleerd over de vakbondsstructuur in haar duurzaamheidsverslag. Hiermee vinden wij dat de vierde doelstelling is gerealiseerd. Foxconn rapporteert nu ook veel beter over de dialoog die zij met stakeholders voert. Hiermee is ook aan doelstelling acht voldaan.

Met de dialoog over UNGC schendingen is Foxconn uiteindelijk gestart, maar omdat zij het UNGC nog niet heeft ondertekend, vinden wij dat doelstelling zeven nog niet is behaald.

Controle op invoering van het beleid en publicatie daarover lukt niet

Het bedrijf voldoet niet aan ons verzoek om de invoering van het nieuwe beleid te laten controleren, en daarover naar buiten toe te rapporteren. Het ziet op tegen het werk dat het uitgebreide onderzoek met zich mee zou brengen.

De vijfde en zesde doelstelling hebben we daarmee niet behaald.

Tot onze tevredenheid hebben wij de meeste doelstellingen dus uiteindelijk wel bereikt.

Als institutioneel belegger wil Achmea maatschappelijk verantwoord beleggen. Dit om invloed uit te oefenen op het gedrag van ondernemingen waarin zij belegt. Liesbeth van de Kruit, directeur MVO: “Omdat het beleggen van de premiegelden van onze klanten een belangrijk onderdeel uitmaakt van ons ondernemerschap, wil Achmea dat op een maatschappelijk verantwoorde manier doen. Met respect voor mensen en de leefomgeving.”

Kiezen vanuit maatschappelijke thema’s

Vanuit de coöperatieve achtergrond van Achmea zijn sociale thema’s belangrijk. Liesbeth: “Mensenrechten en arbeidsrechten krijgen extra aandacht. Ook hechten we groot belang aan de mondiale beheersing van klimaatverandering. Verder is gezondheid voor ons een zeer belangrijk thema. Als grootste Nederlandse zorgverzekeraar hebben wij fundamenteel onoverkomelijke bezwaren om te beleggen in de tabaksindustrie, wegens de ernstig negatieve uitwerking van het gebruik van tabak op de gezondheid.

Geen belang in controversiële wapenindustrie

Achmea heeft principiële bezwaren tegen het beleggen in de ontwikkeling, productie en verkoop van controversiële wapens. Dit geldt trouwens ook voor kernwapens, die officieel niet als controversieel worden beschouwd.

Uit het onderzoek van Pax blijkt overigens dat enkele andere grote verzekeraars wel investeren in bedrijven die wapens en wapensystemen leveren aan Saoedi-Arabië. Zie het artikel op nos.nl.

Philips is een technologiebedrijf dat zich richt op innovaties op het gebied van gezondheidszorg, consumentenleefstijl en verlichting. Het bedrijf is marktleider op het gebied van cardiologische zorg, acute zorg en zorg voor thuis, energiezuinige verlichtingsoplossingen en nieuwe verlichtingstoepassingen. Maar ook op het gebied van scheerapparaten, haartrimmers en mondverzorgingsproducten. In 2014 bedroeg de omzet ruim €21.391 miljoen. Het nettoresultaat was €411 miljoen. Er werken wereldwijd bijna 115.000 medewerkers.

Corruptiepraktijken

In 2011 ontstaat veel ophef over corruptiepraktijken bij de Poolse dochter van het bedrijf. Meerdere directeuren worden beschuldigd van het systematisch omkopen van inkopers van medische apparatuur van Poolse ziekenhuizen. Philips wordt ervan verdacht hiervoor een speciaal omkopingsfonds te hebben. Het gaat in totaal om een omkopingsbedrag van € 760.000.

Als Philips dat betaalde, werden de technische inkoopspecificaties zo gewijzigd dat alleen Philips de apparatuur kon leveren.

Moet je nou nog in zo'n bedrijf blijven beleggen?

Je kunt natuurlijk zeggen: dat doen we niet meer. Maar daarmee is de corruptie niet opgelost. Daarom gaat Achmea met Philips in gesprek. Als belegger kun je proberen om de corruptie aan te pakken.

Dus legt Achmea een aantal doelstellingen op tafel bij Philips

1. Philips moet aantonen hoe het de corruptie heeft aangepakt en welke wijzigingen ze in de beheersingssystemen van het bedrijf hebben doorgevoerd om dit te voorkómen. Bij het opleggen van een schikking door bevoegde instanties moet Philips alle vereisten na komen.
2. Philips moet details van het onderzoek naar de beschuldigingen openbaar te maken.

Wanneer zijn we tevreden?

We zijn tevreden als beide doelstellingen binnen 3 jaar zijn behaald.

De gesprekken verlopen succesvol

In 2012 start Philips als reactie op het schandaal met het wereldwijd uitrollen van een nieuwe leermodule over anticorruptie. In 2013 nemen we het gesprek met het bedrijf, samen met andere partijen, serieus ter hand. De General Business Principles die elk jaar met alle medewerkers worden gedeeld, bevatten een specifieke aanwijzing over hoe om te gaan met corruptie. Andere maatregelen zijn verplichte verantwoording door alle bedrijfsonderdelen over de aanpak van corruptie en het onderzoeken van de juistheid en volledigheid van deze verantwoordingen.

In 2013 wordt de zaak juridisch voor 4,5 miljoen dollar geschikt met de Securities and Exchange Commission (SEC), de Amerikaanse toezichthouder van de verschillende effectenbeurzen. Aan het eind van dat jaar worden 3 medewerkers, waaronder directeuren, veroordeeld. Verder rolt Philips haar nieuwe ethiekrichtlijn uit. Daarmee kunnen medewerkers anoniem (corruptie)incidenten melden.

In 2014 blijkt in gesprek met Philips dat zij hun compliancesysteem hebben versterkt

Verder is het bedrijf nu transparant over het aantal overtredingen dat heeft plaatsgevonden. Ook worden externe partijen als intermediairs voortaan via zorgvuldig onderzoek beoordeeld op betrouwbaarheid en integriteit.

In 2015 wordt het aantal maatregelen ter voorkóming van corruptie verder uitgebreid

Dat doet Philips onder meer met:

• Een interne communicatiecampagne om alle medewerkers te trainen in het voorkómen en identificeren van omkopings- en corruptierisico's. Ook leren ze wat ze moeten doen in geval van overtreding.
• Het invoeren van een klokkenluidersregeling, met gebruikmaking van een hotline voor externe medewerkers.
• Het gebruik van een integriteitsvragenlijst. Daarmee wordt gemeten in welke mate medewerkers hun werkomgeving als integer beoordelen.
• Tussen 2013 en '14 ontslaat Philips meer dan 50 medewerkers als direct gevolg van het schenden van de General Business Principles.

Met deze set van maatregelen concluderen we dat de eerste doelstelling is behaald

Wat betreft de tweede doelstelling heeft Philips een schikking getroffen met de SEC. Het bedrijf laat niets los over details over het interne onderzoek naar de fraudezaak. De zichtbare maatregelen als het ontslaan en disciplinair straffen van Poolse medewerkers, het vervangen van het management van de Poolse vestiging en het doorvoeren van belangrijke wijzigingen in Philips' interne beheerssystemen, overtuigen ons ervan dat de genomen maatregelen effectief zijn geweest. Dit wordt ondersteund door het officiële onderzoeksdocument van de SEC. Dat wordt als belangrijke bron gezien voor de bevestiging dat de interne onderzoeken door Philips goed zijn uitgevoerd.

Met het behalen van de eerste doelstelling en het gedeeltelijk behalen van de tweede doelstelling, hebben we de dialoog met Philips succesvol afgerond.